Modernizacja infrastruktury Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Oświęcimiu niezbędnej do produkcji i dystrybucji wody

4 września 2025 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Oświęcimiu podpisało umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dofinansowanie Projektu pn. "Modernizacja infrastruktury Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Oświęcimiu niezbędnej do produkcji i dystrybucji wody". Projekt jest współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027, priorytetu FENX.02 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z EFRR, działania FENX.02.05 Woda do spożycia.

Planowany całkowity koszt realizacji Projektu wynosi 16 137 524,96 zł. Maksymalna kwota wydatków kwalifikowanych wynosi 12 748 928,68 zł, w tym udzielone zostanie dofinansowanie na realizację Projektu w kwocie nie większej niż 8 924 250,07 zł.

Projekt obejmuje swym zakresem inwestycje dotyczące infrastruktury wodnej, zlokalizowane na terenie Miasta i Gminy Oświęcim, służące do pozyskiwania, uzdatniania, przesyłu i dystrybucji wody, tj. studnie ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, hydrofornie oraz sieci wodociągowe, a także wdrożenie systemu informatycznego do monitoringu i zarządzania obiektami wodociągowymi.

Głównymi celami do osiągnięcia w wyniku realizacji projektu są:

• poprawa niezawodności i płynności dostaw wody do odbiorców
• poprawa hydraulicznych warunków pracy sieci wodociągowej, tj. wzrost ciśnienia wody i zwiększenie jej przepływu,
• ograniczenie strat wody,
• usprawnienie procesu filtracji wody na stacjach uzdatniania wody,
• poprawa niezawodności i płynności działania urządzeń w ciągu technologicznym hydroforni oraz stacji uzdatniania wody,
• automatyzacja procesów ujęcia, uzdatniania i dystrybucji wody,
• umożliwienie zdalnego monitoringu i zdalnego sterowania urządzeniami wodociągowymi,
• wymiana zużytych elementów wyposażenia i instalacji,
• obniżenie kosztów eksploatacji urządzeń i instalacji,
• ograniczenie zużycia energii elektrycznej,
• wzrost poziomu bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Beneficjentami Projektu będą mieszkańcy, przedsiębiorstwa oraz pozostałe podmioty na terenie Gminy i Miasta Oświęcim, które korzystać będą z wody pitnej dostarczonej za pomocą ulepszonej w ramach Projektu infrastruktury.

W ramach realizacji Projektu zmodernizowane lub/i doposażone zostaną następujące obiekty:

1. Stacja uzdatniania wody "Zasole" przy ul. Ostatni Etap 6 w Oświęcimiu.

Zakres inwestycji:

• Montaż nowego układu pompowego służącego do tłoczenia uzdatnionej wody ze stacji uzdatniania do sieci wodociągowej na terenie miasta. Inwestycja została zrealizowana w 2022 r. Zabudowany układ pompowy wyposażono w automatyczny system sterowania, który reguluje pracą pomp w zależności od potrzeb, utrzymując stałe zadane ciśnienie wyjściowe, co pozwala na płynną pracę pompowni oraz ogranicza powstawanie uderzeń hydraulicznych powodujących uszkodzenia na sieci wodociągowej.
• Przebudowa systemów sterownia i płukania filtrów uzdatniania wody, polegająca na zastąpieniu ręcznie sterowanych zasuw na odpływie wody z komór podfiltrowych na przepustnice z napędem elektrycznym ze sterowaniem automatycznym. Inwestycja obejmuje również wymianę urządzeń, armatury i orurowania wchodzących w skład systemu płukania złoża filtracyjnego filtrów pospiesznych, tj. pomp płucznych, sprężarek powietrza, układu ssania i tłoczenia wody, wraz z wykonaniem systemu zdalnego sterowania procesem płukania.
• Wymiana agregatu prądotwórczego, służącego do zasilania stacji w przypadku zaniku napięcia w sieci elektroenergetycznej. W miejsce obecnie zainstalowanego agregatu planuje się zabudowę nowego agregatu dostosowanego do obecnego zapotrzebowania na energię elektryczną, wraz systemem załączenia rezerwy (SZR), który będzie całkowicie zautomatyzowany i po ustawieniu czasów przełączania, samoczynnie w przypadku zaniku energii z sieci, przełączy stację na zasilanie z agregatu.

2. Stacja uzdatniania wody "Zaborze" przy ul. Grojeckiej 4 w Zaborzu.

Zakres inwestycji:

• Modernizacja sterowania pracą filtrów uzdatniania wody. Obecnie zabudowane zasuwy wokół komór podfiltrowych wraz z siłownikami hydraulicznymi służą do sterowania pracą filtrów pospiesznych na SUW Zaborze. Planuje się wymianę wszystkich zasuw z napędem hydraulicznym na przepustnice z napędem elektrycznym i sterowaniem automatycznym, co przyczyni się do poprawy niezawodności oraz obniżenia kosztów eksploatacji instalacji. Istniejące zawory sterownicze hydrauliczne zastąpione będą sterownikami elektrycznymi, w wyniku czego płukanie filtra będzie odbywało się z pulpitu sterowniczego i będzie obsługiwane tylko przez jednego pracownika.
• Wymiana złoża filtracyjnego filtrów uzdatniania wody wraz z wymianą dysz (sączków) przeznaczonych do filtracji wody w basenach filtracyjnych oraz płukania filtrów przepływem wstecznym. Złoże filtracyjne stanowi warstwa żwiru i piasku kwarcowego o odpowiednich parametrach i uziarnieniu. Przed modernizacją było ono ułożone na drenażu z dysz porcelanowych wkręconych do elementów płyty dennej basenu filtracyjnego. Na przestrzeni lat pracy stare porcelanowe dysze zostały uszkodzone i powodowały wypłukiwanie drobnej frakcji kruszywa filtracyjnego podczas procesu płukania. Zastąpione zostały nowoczesnymi dyszami wyprodukowanymi ściśle pod stosowaną metodę filtracji, z materiału niepodatnego na uszkodzenie mechaniczne w trakcie spulchniania złoża sprężonym powietrzem. Inwestycja została zrealizowana w czerwcu 2025 r. Zadanie miało na celu poprawę infiltracji wody, likwidację zjawiska zapowietrzania się złoża (zapchane złoże nie przepuszcza wody i filtr przestaje pracować, co wymusza konieczność dodatkowego płukania) oraz ograniczenie wypłukiwania najdrobniejszej frakcji kruszywa filtracyjnego.

3. Studnie ujęcia wody "Zasole" przy ul. Legionów w Oświęcimiu

Zakres inwestycji:

• Doposażenie istniejących studni kopano-wierconych, znajdujących się na lewym brzegu rzeki Soła w urządzenia pomiarowo-telemetryczne niezbędne do stworzenia wizualizacji stanu oraz parametrów pracy studni w istniejącym systemie monitoringu SCADA zainstalowanym na komputerze dyspozytorskim w budynku stacji uzdatniania wody "Zasole". Inwestycja umożliwi stały podgląd na sytuację na ujęciu z dyspozytorni SUW, szybszą reakcję w momencie podnoszenia się poziomu wody w rzece oraz przyczyni się do wzrostu poziomu bezpieczeństwa ujęcia poprzez umożliwienie kontroli nad nieautoryzowanym otwarciem włazów studziennych.
• Uszczelnienie i zabezpieczenie istniejących studni betonowych przed wodą i innymi czynnikami zewnętrznymi za pomocą specjalistycznych powłok ochronnych do betonu, wraz z wymianą klap włazowych, drabin oraz malowaniem podestów roboczych.

4. Hydrofornia "Centralna" przy ul. Asnyka 10 w Oświęcimiu

Zakres inwestycji obejmuje przebudowę instalacji technologicznej oraz renowację pomieszczeń w budynku hydroforni wraz z utwardzeniem placu przed budynkiem. Obiekt po modernizacji otrzyma nowoczesny, energooszczędny układ pompowy, o wydajności dostosowanej do aktualnych potrzeb, reagujący automatycznie za zmieniającym się ciśnieniem w sieci zewnętrznej. Wykonana zostanie instalacja do dezynfekcji wody w oparciu o generatory dwutlenku chloru, automatycznie dozująca środek dezynfekcyjny, bez konieczności udziału operatorów. Odtworzone zostaną elementy mocno wyeksploatowanej instalacji, armatura i orurowanie. Obiekt zostanie przystosowany do pracy bezobsługowej oraz zyska możliwość zdalnego monitoringu i zdalnego sterowania urządzeniami na panelu operatorskim w stacji dyspozytorskiej SUW Zaborze.

5. Hydrofornia "Łazy" przy ul. Głównej 57 w Grojcu

Hydrofornia "Łazy" przy ul. Głównej w Grojcu, przed wykonaniem jej przebudowy w 2021 r. oraz przekazaniem do ponownego użytku, była przez kilkadziesiąt lat wyłączona z eksploatacji, a zasilanie w wodę miejscowości Grojec, Łazy oraz Osiek odbywało się przez stację pomp przy ul. Jagiellończyka w Grojcu oraz za pomocą zbiorników wyrównawczych w Osieku. Z uwagi na różnicę wysokości posadowienia ww. obiektów, taki układ wymuszał pracę pompowni przy ul. Jagiellończyka na maksymalnych dopuszczalnych parametrach oraz powodował problemy z prawidłowym funkcjonowaniem systemu dystrybucji wody.

Inwestycję zrealizowano w 2021 r. W ramach inwestycji wykonano wszystkie instalacje niezbędne do ponownego uruchomienia obiektu, w tym hydrauliczną, wodno-kanalizacyjną, elektryczną i sterowniczą oraz przeprowadzono gruntowny remont budynku hydroforni obejmujący malowanie i wymianę posadzek w pomieszczeniach, wykonanie termoizolacji budynku, a także wymianę więźby dachowej oraz nawierzchni placu manewrowego przed budynkiem.

Celem przedmiotowej inwestycji było usprawnienie działania systemu zaopatrzenia w wodę w rejonie wsi Grojec, Łazy i Osiek. W wyniku renowacji, przebudowy i uruchomienia Hydroforni "Łazy" uzyskano system, w którym hydrofornia jest punktem zasilania wodociągu dla zbiorników w Osieku, odciążając pompownię przy ul. Jagiellończyka, a zbiorniki osieckie stanowią wyłącznie zbiorniki początkowe dla sieci zaopatrzenia w wodę Gminy Osiek. Dzięki zastosowaniu lampy UV do dezynfekcji bieżącej wody wzrosło bezpieczeństwo jej dostaw w odpowiedniej jakości. Obiekt został przystosowany do pracy bezobsługowej oraz ma możliwość zdalnego monitoringu i zdalnego sterowania urządzeniami na panelu operatorskim w stacji dyspozytorskiej SUW Zaborze.

6. Sieć wodociągowa w Oświęcimiu i Zaborzu

Zakres inwestycji obejmuje przebudowę (wymianę) sieci wodociągowej w rejonie ulic Dąbrowskiego, Żeromskiego, Zaborskiej, Słowackiego, Bema, Jagiełły, Zatorskiej i Fabrycznej w Oświęcimiu oraz w rejonie ulicy Grojeckiej w Zaborzu, z wykorzystaniem metod bezwykopowych, takich jak przewiert sterowany i kraking statyczny.

Wytypowana do modernizacji sieć wodociągowa obejmuje odcinki wykonane z rur azbestocementowych, stalowych oraz PCV w zakresie od 110 do 400 mm, wybudowane w latach 1952-1995, o łącznej długości około 3,63 km. Istniejące rurociągi wodociągowe są wyeksploatowane, mają zwiększoną oporność hydrauliczną, przez co ulegają częstym awariom i nie zapewniają nieprzerwanej dostawy wody. Ze względu na ich znaczny stopień zużycia oraz zagrożenie awariami, konieczna jest ich wymiana na obecnie stosowane technologie, które zapewniają większą niezawodność, odporność na korozję oraz ograniczają negatywne oddziaływanie na środowisko i człowieka.

Ponadto, w ramach realizacji Projektu, wdrożone zostaną systemy informatyczne umożliwiające:

• sprawdzać możliwości i warunki podłączenia nowych odbiorców i rozbudowy sieci,
• optymalizować dobór średnic dla nowych i przebudowywanych sieci,
• prognozować pracę sieci wodociągowej w warunkach awaryjnych,
• badać warianty sterowania ciśnieniem,
• wyznaczać strefy zasilania z poszczególnych źródeł wody,
• analizować pracę sieci w warunkach poboru wody na cele przeciwpożarowe,
• wyszukiwać miejsca, w których występują zjawiska nietypowe, np.: zwiększone wycieki wody, przymknięte zasuwy, przewężenia przekrojów, "ucieczka" wody do innej strefy itp.